Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi Nasıl Doldurulur? Adım Adım Rehber

belirsiz süreli iş sözleşmesi nasıl doldurulur

Yeni bir işe başlarken ya da bir çalışan istihdam ederken en önemli adımlardan biri, yasalara uygun ve eksiksiz bir iş sözleşmesi hazırlamaktır. Özellikle “belirsiz süreli iş sözleşmesi nasıl doldurulur” sorusu, hem işverenler hem de çalışanlar için büyük önem taşır. Bu rehber, belirsiz süreli iş sözleşmesini adım adım, hatasız bir şekilde doldurmanıza yardımcı olacak kapsamlı bilgiler sunmaktadır. Doğru bir Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi şablonu ile yasal yükümlülüklerinizi yerine getirirken, gelecekteki olası anlaşmazlıkların da önüne geçmiş olursunuz.

İş ilişkisinin temelini oluşturan bu belge, tarafların haklarını ve sorumluluklarını net bir şekilde ortaya koyar. Türk İş Kanunu’na göre, süresi belirli olmayan sözleşmeler belirsiz süreli kabul edilir ve feshinde ihbar süreleri ile kıdem tazminatı gibi önemli haklar devreye girer. Bu nedenle, bir profesyonel belge şablonları kullanarak dahi olsa, her bir maddeyi dikkatle incelemek ve doğru bilgilerle doldurmak kritik öneme sahiptir. Gelin, bu karmaşık süreci birlikte basitleştirelim ve bir iş sözleşmesi hazırlama sürecinde nelere dikkat etmeniz gerektiğini detaylıca inceleyelim.

Taraflar Bölümünü Doğru Doldurma

Bir belirsiz süreli iş sözleşmesinin ilk ve en temel adımı, tarafların kimlik ve iletişim bilgilerinin eksiksiz ve hatasız bir şekilde doldurulmasıdır. Bu bölümdeki herhangi bir hata, sözleşmenin geçerliliğini etkileyebilir veya gelecekte ciddi hukuki sorunlara yol açabilir. İş sözleşmesi hazırlama sürecinde bu bölüm, adeta bir kimlik kartı niteliğindedir.

İşveren Bilgileri

İşveren, gerçek kişi olabileceği gibi tüzel kişi (şirket) de olabilir. Bu durumda doldurulması gereken bilgiler farklılık gösterir:

Gerçek Kişi İşverenler İçin: Adı Soyadı, T.C. Kimlik Numarası, Baba Adı, Doğum Yeri ve Tarihi, İkamet Adresi, Telefon Numarası ve E-posta adresi gibi kişisel bilgiler eksiksiz yazılmalıdır.
Tüzel Kişi İşverenler İçin: Şirketin tam ticaret unvanı (örneğin, “XYZ Teknoloji Anonim Şirketi”), Mersis Numarası (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi), Vergi Dairesi ve Vergi Numarası, şirket merkezi adresi, telefon ve e-posta adresi gibi kurumsal bilgiler belirtilmelidir. Ayrıca, sözleşmeyi imzalayan kişinin (genellikle şirket yetkilisi) adı, soyadı ve unvanı da açıkça belirtilmelidir.

Bu bilgilerin güncel ve resmi kayıtlardaki ile birebir aynı olması, sözleşmenin hukuki geçerliliği açısından hayati önem taşır. Yanlış veya eksik bir bilgi, iş kanunu sözleşmesi yazma sürecinde telafisi güç hatalara yol açabilir.

İşçi Bilgileri

Çalışanın kimlik ve iletişim bilgilerinin de eksiksiz ve doğru bir şekilde girilmesi gerekmektedir. Bu bilgiler, işçinin yasal haklarını güvence altına alırken, işverenin de yasal yükümlülüklerini yerine getirmesini sağlar.

Kişisel Bilgiler: İşçinin Adı Soyadı, T.C. Kimlik Numarası, Baba Adı, Doğum Yeri ve Tarihi, İkamet Adresi, Telefon Numarası ve E-posta Adresi gibi temel kimlik ve iletişim bilgileri eksiksiz doldurulmalıdır. Bu bilgiler, CV – Özgeçmiş Şablonu şablonu üzerinde yer alan bilgilerle tutarlı olmalıdır.
Sosyal Güvenlik Bilgileri: İşçinin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) sicil numarası (varsa) mutlaka belirtilmelidir. Bu numara, işçinin sigorta girişlerinin doğru yapılabilmesi ve sosyal güvencesinin sağlanması için zorunludur. Yeni işe başlayan bir çalışan için bu numara daha sonra da eklenebilir ancak sözleşme üzerinde yer alması önemlidir.
Meslek ve Eğitim Durumu: İşçinin sözleşme anındaki mesleği ve eğitim durumu da (örneğin, “Üniversite Mezunu, Yazılım Mühendisi”) belirtilerek, işin niteliği ile uyumu belgelenir.

Taraflar bölümü, gayrimenkul şablonları-alis-on-sozlesmesi/">sözleşme örneği doldurma işleminin temel taşıdır. Her iki tarafın da bilgilerinin doğruluğu teyit edilmeli ve herhangi bir yanlışlık durumunda derhal düzeltilmelidir. Bu, hem işverenin hem de işçinin menfaatlerini koruyan bir yaklaşımdır.

İşin Tanımı ve Niteliği Detayları

Sözleşmenin bu bölümü, işçinin ne tür bir iş yapacağını, hangi koşullarda çalışacağını ve karşılığında ne alacağını netleştirmek açısından büyük önem taşır. Belirsiz süreli iş sözleşmesi nasıl doldurulur sorusunun cevabında bu kısım, taraflar arasında gelecekte oluşabilecek anlaşmazlıkları engellemek için kritik bir rol oynar.

Görevin Açıkça Belirtilmesi

İşçinin üstleneceği pozisyon ve bu pozisyonun gerektirdiği temel sorumluluklar, mümkün olduğunca detaylı bir şekilde açıklanmalıdır. “Genel İşler Elemanı” gibi muğlak ifadelerden kaçınılmalı, görevin niteliği ve kapsamı netleştirilmelidir.

Pozisyon Adı: Örneğin, “Satış Temsilcisi”, “Muhasebe Uzmanı”, “Üretim Operatörü” gibi net bir pozisyon adı belirtilmelidir.
Temel Sorumluluklar: Pozisyonun ana görevleri ve sorumluluk alanları kısaca özetlenmelidir. Örneğin, “Belirlenen satış hedeflerine ulaşmak, müşteri ilişkilerini yönetmek, raporlama yapmak.” Bu, işçinin ne yapması gerektiğini anlamasına yardımcı olur ve beklentileri netleştirir.
İşin Niteliği: İşin fiziksel mi, zihinsel mi, uzmanlık gerektiren mi yoksa vasıfsız bir iş mi olduğu belirtilebilir. Bu, özellikle iş sağlığı ve güvenliği düzenlemeleri açısından da önemli olabilir.

Görevin tanımının belirsiz olması, işverenin işçiye farklı ve sözleşme dışı işler yaptırmasına zemin hazırlayabileceği gibi, işçinin de sorumluluklarından kaçmasına neden olabilir. Bu nedenle, iş sözleşmesi hazırlama sürecinde bu bölüm üzerinde titizlikle durulmalıdır.

Çalışma Yeri ve Koşulları

İşçinin nerede ve hangi koşullar altında çalışacağı da sözleşmede açıkça belirtilmesi gereken önemli detaylardır.

Ana Çalışma Yeri: İşçinin genellikle hangi adreste çalışacağı (şirket merkezi, şube, fabrika vb.) net bir şekilde belirtilmelidir.
Seyahat ve Yer Değişikliği: İşin niteliği gereği seyahat etme veya farklı şubelerde/projelerde görevlendirilme durumu varsa, bu husus sözleşmede açıkça belirtilmelidir. Aksi takdirde, işverenin tek taraflı yer değişikliği talepleri hukuken sorun yaratabilir.
Çalışma Saatleri: Günlük ve haftalık çalışma saatleri (örneğin, “Hafta içi 09:00-18:00 saatleri arasında, haftalık 45 saat”) belirtilmelidir. Fazla mesai durumunda uygulanacak prosedürler ve ücretlendirme de bu bölümde veya ek hükümlerde yer alabilir.
Dinlenme Süreleri: Yemek ve çay molaları gibi dinlenme süreleri de belirtilerek, İş Kanunu’na uygunluk sağlanır.

Ücret ve Yan Haklar

Çalışanın alacağı ücret ve diğer tüm maddi haklar, sözleşmede şeffaf bir şekilde belirtilmelidir. Bu, belirsiz süreli iş sözleşmesi nasıl doldurulur sorusunun en hassas cevaplarından biridir.

Brüt Ücret: İşçiye ödenecek brüt ücretin rakam ve yazı ile açıkça belirtilmesi zorunludur. Net ücret yerine brüt ücretin belirtilmesi, yasal kesintiler (SGK primi, vergi vb.) nedeniyle oluşabilecek farklılıkları ortadan kaldırır.
Ödeme Şekli ve Tarihi: Ücretin ne şekilde (banka havalesi, nakit vb.) ve ayın hangi günü ödeneceği (örneğin, “Her ayın ilk beş iş günü içinde banka hesabına”) belirtilmelidir.
Yan Haklar: Yol, yemek, prim, ikramiye, özel sağlık sigortası, şirket aracı gibi ayni veya nakdi tüm yan haklar ve bunların koşulları (örneğin, “performansa bağlı prim sistemi”) detaylandırılmalıdır. Bu tür ek faydalar, İnsan Kaynakları şablonları arasında yer alan ek protokollerde de detaylandırılabilir.
AGİ (Asgari Geçim İndirimi): AGİ’nin ücrete dahil mi, ayrı mı hesaplanacağı belirtilebilir, ancak genellikle brüt ücret üzerinden hesaplandığı için ayrı bir madde olarak belirtilmesi şart değildir.

Bu bölümdeki netlik, ücretle ilgili anlaşmazlıkların önüne geçmek için hayati öneme sahiptir. Sözleşme örneği doldurma sırasında bu maddelerin eksiksiz olduğundan emin olunmalıdır.

Sözleşme Süresi ve İşe Başlama Tarihi Belirleme

İş sözleşmesinin süresi, tarafların hak ve yükümlülüklerini doğrudan etkileyen temel bir unsurdur. Belirsiz süreli iş sözleşmeleri, adından da anlaşılacağı gibi belirli bir bitiş tarihi içermez. Bu durum, onu Belirli Süreli İş Sözleşmesi şablonundan ayıran en temel özelliktir.

Belirsiz Süreli İş Sözleşmesinin Özelliği

İş Kanunu’na göre, iş sözleşmeleri esasen belirsiz süreli olarak kabul edilir. Belirli süreli bir sözleşme yapılması için işin niteliğinden kaynaklanan objektif nedenlerin bulunması gerekir. Bu nedenle, sözleşmede açıkça bir süre belirtilmemişse veya belirli süreli olmasının özel bir nedeni yoksa, sözleşme belirsiz süreli olarak kabul edilir.

Esas Prensip: Belirsiz süreli iş sözleşmeleri, taraflardan biri haklı bir neden olmaksızın feshetmediği veya yasal fesih kurallarına uygun olarak sona ermediği sürece devam eder.
Fesih Hakkı: Bu tür sözleşmelerde, işçi ve işveren belirli ihbar sürelerine uyarak veya haklı bir nedenin varlığı halinde derhal fesih hakkına sahiptir. İhbar süreleri, işçinin kıdemine göre değişir ve iş kanunu sözleşmesi yazma sürecinde bu detayın önemi büyüktür.
Kıdem Tazminatı: Belirsiz süreli iş sözleşmelerinde, belirli koşullar altında (örneğin, işveren tarafından haksız fesih, işçinin emekliliği vb.) işçinin kıdem tazminatına hak kazanması söz konusudur.

Bu özellikler, belirsiz süreli iş sözleşmesi nasıl doldurulur sorusunun cevabında, sözleşmenin kalıcılık ve güvence sağlayan yapısını anlamayı gerektirir.

İşe Başlama Tarihi

Sözleşmede belirtilen işe başlama tarihi, hem işçinin sigorta girişinin yapılacağı tarihi hem de kıdeminin başlayacağı tarihi belirler. Bu tarihin net ve doğru olması zorunludur.

Kesin Tarih: Sözleşmede işçinin işe başlayacağı gün, ay ve yıl olarak kesin bir tarih belirtilmelidir (örneğin, “01.09.2024 tarihinde işe başlayacaktır”).
sigorta girişi: İşveren, işe başlama tarihinden bir gün önce işçinin SGK girişini yapmakla yükümlüdür. Bu tarih, tüm yasal bildirimler için temel oluşturur.

İşe başlama tarihinin doğru belirlenmesi, hem işçinin yasal haklarının korunması hem de işverenin yasal yükümlülüklerini zamanında yerine getirmesi açısından büyük önem taşır.

Sözleşmenin Sona Ermesi

Belirsiz süreli iş sözleşmesinin nasıl sona erebileceği de sözleşmede (genellikle genel hükümler kısmında) belirtilebilir. Türk İş Kanunu’na göre, belirsiz süreli iş sözleşmeleri aşağıdaki yollarla sona erebilir:

İhbarlı Fesih: Taraflardan birinin, kanunda belirtilen ihbar sürelerine uyarak sözleşmeyi feshetmesi.
Haklı Nedenle Fesih: İş Kanunu’nda belirtilen haklı nedenlerden birinin varlığı halinde, ihbar süresi tanımaksızın derhal fesih.
İşçinin Emekliliği/Ölümü: İşçinin emekliliğe hak kazanması veya vefatı.
Karşılıklı Anlaşma (İkale): İşçi ve işverenin karşılıklı anlaşarak sözleşmeyi sona erdirmesi.

Bu fesih yöntemlerinin detayları ve sonuçları, sözleşme örneği doldurma sırasında dikkatle incelenmelidir. Özellikle ihbar süreleri ve kıdem tazminatı hesaplamaları, belirsiz süreli iş sözleşmesinin en önemli unsurlarındandır.

Deneme Süresi ve Diğer Hükümler

Belirsiz süreli iş sözleşmesi nasıl doldurulur sorusunun cevabında, deneme süresi ve diğer genel hükümler, tarafların esnekliğini ve ek hak-yükümlülüklerini belirler. Bu maddeler, iş ilişkisinin daha düzenli ve şeffaf yürümesini sağlar.

Deneme Süresi Uygulaması

Deneme süresi, işçi ve işverenin birbirlerini tanıma ve iş ilişkisinin uyumunu değerlendirme fırsatı bulduğu bir dönemdir. Bu süre, sözleşmede açıkça belirtilmelidir.

Maksimum Süre: İş Kanunu’na göre deneme süresi en fazla iki ay olabilir. Toplu iş sözleşmeleriyle bu süre dört aya kadar çıkarılabilir.
Fesih Hakkı: Deneme süresi içinde taraflar, herhangi bir ihbar süresi tanımaksızın ve tazminat ödeme yükümlülüğü olmaksızın iş sözleşmesini feshedebilirler. Ancak, işçinin çalıştığı günler için ücret ve diğer hakları ödenmelidir.
Sözleşmede Belirtme: Deneme süresi uygulanacaksa, bunun sözleşmede “Deneme süresi iki aydır.” şeklinde açıkça belirtilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde, deneme süresi uygulanmamış sayılır ve normal fesih kuralları geçerli olur.

Deneme süresi, hem işveren için doğru çalışanı bulma hem de işçi için işin kendisine uygunluğunu test etme imkanı sunar.

Gizlilik ve Rekabet Yasağı

Özellikle bazı sektörlerde ve pozisyonlarda, işverenin ticari sırlarının korunması ve iş sonrası rekabetin engellenmesi büyük önem taşır. Bu tür maddeler, iş sözleşmesi hazırlama sürecinde titizlikle ele alınmalıdır.

Gizlilik Yükümlülüğü: İşçinin, görevinden dolayı öğrendiği ticari sırları, teknik bilgileri, müşteri listelerini ve diğer hassas bilgileri koruma yükümlülüğü sözleşmede belirtilir. Bu yükümlülük, iş ilişkisi sona erdikten sonra da devam edebilir.
Rekabet Yasağı: İşçinin, iş ilişkisi sona erdikten sonra belirli bir süre ve coğrafi alanda, işverenin faaliyet alanıyla rekabet edecek bir iş yapmasını veya benzer bir işte çalışmasını engelleyen maddedir. Rekabet yasağının geçerli olabilmesi için kanunda belirtilen şartlara (hakkaniyet, süre, yer ve işin türü açısından sınırlama, uygun bir karşılık ödenmesi vb.) uygun olması gerekir.

Bu maddelerin haksız rekabeti önlemesi ve işverenin menfaatlerini koruması açısından doğru kurgulanması önemlidir.

Mesai, İzin ve Tatil Hükümleri

İşçinin çalışma düzeni, izin hakları ve tatil günleri, iş sözleşmesinin ayrılmaz bir parçasıdır. Bu hükümler, işçinin refahını ve yasal haklarını güvence altına alır.

Fazla Çalışma: İşçinin fazla mesai yapması durumunda uygulanacak ücretlendirme ve prosedürler (örneğin, “Fazla çalışma ücreti, normal çalışma ücretinin yüzde elli fazlası olarak ödenecektir.”) belirtilmelidir.
Yıllık Ücretli İzin: İşçinin kıdemine göre hak kazanacağı yıllık ücretli izin süreleri ve izin kullanımına ilişkin genel esaslar (İş Kanunu’na atıf yapılarak) belirtilebilir.
Ulusal Bayram ve Genel Tatiller: Bu günlerde çalışma yapılması durumunda uygulanacak ek ücretlendirme (örneğin, “Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılması halinde, çalışılan her gün için bir günlük ücret ilaveten ödenecektir.”) açıklanmalıdır.
Diğer İzinler: Evlilik izni, doğum izni, babalık izni, mazeret izinleri gibi diğer ücretli/ücretsiz izin hakları da kısaca belirtilebilir veya İş Kanunu’na atıfta bulunulabilir.

Tüm bu detaylar, Çalışan Performans Değerlendirme şablonu gibi diğer İK belgeleriyle birlikte, bir çalışanın genel iş hayatı döngüsünü kapsar.

İş Sağlığı ve Güvenliği

İş sağlığı ve güvenliği (İSG) hükümleri, işçinin güvenli bir çalışma ortamında bulunma hakkını ve işverenin bu konudaki yükümlülüklerini vurgular. Sözleşmede, tarafların İSG mevzuatına uyma yükümlülüğü belirtilmelidir.

İşverenin, işçinin sağlığını ve güvenliğini sağlamak için gerekli önlemleri alma yükümlülüğü.
İşçinin, İSG kurallarına uyma, kişisel koruyucu donanımları kullanma ve riskleri bildirme yükümlülüğü.

Anlaşmazlıkların Çözümü

Olası anlaşmazlıkların hangi yolla çözüleceği de sözleşmede belirtilebilir. Genellikle, yetkili mahkemelerin belirtildiği bir madde yer alır.

“İşbu sözleşmeden doğacak ihtilafların çözümünde [Şehir Adı] Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir.” şeklinde bir ifade kullanılabilir. Arabuluculuk şartı da eklenebilir.

Sözleşmenin Ekleri

Sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olan ek belgeler varsa, bunlar da sözleşmede belirtilmelidir.

İş tanımı, görev tanımı, şirket prosedürleri, performans değerlendirme kriterleri gibi belgeler ek olarak sözleşmeye eklenebilir.

Genel İpuçları ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Belirsiz süreli iş sözleşmesi nasıl doldurulur sorusunun kapsamlı bir yanıtı için, sadece maddeleri doldurmak yeterli değildir. Sürecin bütününde dikkat edilmesi gereken bazı önemli noktalar bulunmaktadır:

Hukuki Danışmanlık: Özellikle karmaşık durumlar veya özel hükümler eklenmesi gerektiğinde, bir avukattan veya insan kaynakları uzmanından hukuki danışmanlık almak en doğrusudur. Yanlış bir ifade, ileride ciddi maliyetlere yol açabilir.
Tüm Sayfaların İmzalanması: Sözleşmenin her sayfasının hem işçi hem de işveren (veya yetkili temsilcisi) tarafından paraflanması ve son sayfanın imzalanması önemlidir. Bu, sonradan sayfa değiştirilmesi veya ekleme yapılmasının önüne geçer.
Nüsha Sayısı: Sözleşme en az iki nüsha olarak düzenlenmeli, bir nüshası işçiye, bir nüshası da işverene verilmelidir.
İş Kanunu’na Uygunluk: Sözleşmedeki hiçbir madde, İş Kanunu’nun emredici hükümlerine aykırı olamaz. Kanuna aykırı hükümler geçersiz sayılır. Bu nedenle, iş kanunu sözleşmesi yazma sürecinde mevzuata hakim olmak gerekir.
Güncel Bilgiler: Tüm bilgilerin güncel olduğundan emin olun. Özellikle adres, telefon gibi iletişim bilgileri değiştiğinde tarafların birbirini bilgilendirmesi önemlidir.
Diğer Belge Doldurma Kılavuzları: Benzer şekilde, farklı belgeleri doldururken de aynı titizliği göstermeniz önemlidir. Örneğin, bir genel dilekçe örneği nasıl doldurulur, Araç Teslim Formu Nasıl Doldurulur veya sürücü kursu kayıt formu nasıl doldurulur gibi rehberler de Formatlar.com’da bulunmaktadır. Bir Aylık Faaliyet Raporu Örneği şablonu gibi operasyonel dokümanlar için de profesyonel şablonlar kullanmak işinizi kolaylaştırır.

Belirsiz süreli iş sözleşmesini doldurmak, ilk bakışta karmaşık gibi görünse de, adım adım ve dikkatli bir şekilde ilerlendiğinde kolaylıkla üstesinden gelinebilecek bir süreçtir. Bu rehberde yer alan bilgiler ışığında, hem işçi hem de işveren olarak haklarınızı ve yükümlülüklerinizi tam olarak bilerek, sağlam bir iş ilişkisinin temellerini atabilirsiniz. Unutmayın, iyi hazırlanmış bir sözleşme, gelecekteki olası anlaşmazlıkların önüne geçmenin en etkili yoludur.

Siz de profesyonel ve yasalara uygun bir belirsiz süreli iş sözleşmesi hazırlamak için hemen Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi şablonunu indirebilir ve rehberimiz eşliğinde kolayca doldurabilirsiniz.